Nasze Gwiazdozbiory

 

 

 

 

 

Astrofotografia

        Uzyskanie pi瘯nej fotografii astronomicznej nie jest tak trudne, jakby si� to wydawa這 na pierwszy rzut oka. Fotografia astronomiczna nie jest tylko przywilejem wielkich teleskop闚. Interesuj鉍e zdj璚ia nieba - �lady gwiazd, widoki gwiazdozbior闚, koniunkcje planet - ka盥y mo瞠 wykona� zwyk造m aparatem fotograficznym. Gdy za這篡my do aparatu obiektyw o d逝窺zej ogniskowej lub b璠ziemy fotografowa� wykorzystuj鉍 lunet�, uzyskamy pi瘯ne zdj璚ia S這鎍a, Ksi篹yca i mg豉wic. Przy d逝窺zych ekspozycjach musimy jednak pami皻a� o dobowym ruchu sfery niebieskiej i korzysta� z lunety o monta簑 paralak-tycznym. W monta簑 tym mo積a prowadzi� aparat fotograficzny za gwiazdami tak, aby ich po這瞠nie w lunecie nie ulega這 zmianie.

        Sukces w fotografii astronomicznej zale篡 od w豉�ciwie ustalonego czasu ekspozycji. Nale篡 go tak dobra�, aby na zdj璚iu by造 uchwycone 蕨dane szczeg馧y. Gdy chcemy mie� na zdj璚iu tylko jasne gwiazdy tworz鉍e charakterystyczny zarys gwiazdozbioru, b璠ziemy na�wietla� kr鏒ko. Gdy jednak chcemy uzyska� znaczn� liczb� gwiazd i mg豉wic w Drodze Mlecznej, musimy eksponowa� d逝go. Inaczej b璠ziemy dobiera� czas ekspozycji dla Ksi篹yca w pe軟i, a inaczej w nowiu.

        Przybli穎ny czas ekspozycji i rozmiary fotografowanego obiektu na negatywie lub diapozytywie mo瞠my obliczy� wed逝g wzor闚, kt鏎e przytaczamy dla trzech prostych sposob闚 fotografowania. Wzory zawieraj� nast瘼uj鉍e wielko�ci:

E � czas ekspozycji w sekundach

R � rozmiary obrazu w milimetrach

f1 � d逝go�� ogniskowej obiektywu teleskopu w milimetrach

f2 � d逝go�� ogniskowej okularu teleskopu w milimetrach

f3 � d逝go�� ogniskowej obiektywu aparatu fotograficznego w milimetrach

d � �rednica obiektywu teleskopu w milimetrach

c � liczba przys這ny obiektywu aparatu fotograficznego

u � rozmiary k靖owe obiektu na niebie w minutach 逝ku

A � czu這�� filmu w ASA

J  � moc promieniowania obiektu, podana w tabeli

        Przy bezpo�rednim fotografowaniu nieba aparatem fotograficznym nie zapomnijmy ustawi� ostro�ci na niesko鎍zono��. Czas ekspozycji i rozmiary obrazu wyliczymy ze wzor闚:

E = c2 / (AJ )

R =  f3u / 3440

        Gdy mamy do dyspozycji lunet� o d逝窺zej ogniskowej, w miejsce okularu lunety wstawiamy aparat fotograficzny bez obiektywu. Aby uzyska� ostry obraz, aparat fotograficzny musimy tak umie�ci�, 瞠by film znalaz� si� bezpo�rednio w p豉szczy�nie ogniskowej obiektywu lunety. Ustawienie ostro�ci nie b璠zie przedstawia這 problemu w przypadku lustrzanki jednoobiektywowej. Przy innych typach aparat闚 fotograficznych w豉�ciwe po這瞠nie musimy ustali� metod� pr鏏. Odpowiednie wzory na czas ekspozycji i rozmiary obrazu s� nast瘼uj鉍e:

E = (f1 / d)2 / (AJ)

R = f1 u / 3440

        Nawet rozporz鉅zaj鉍 tylko niewielk� lunetk�, mo瞠my uzyska� pi瘯ne zdj璚ia astronomiczne metod� fotografii pozaogniskowej. Aparat z ods這ni皻ym obiektywem ustawiamy na niesko鎍zono�� i umieszczamy bezpo�rednio za okularem lunety. Obraz na mat闚ce aparatu fotograficznego nastawiamy na ostro�� okularem lunety. Ustawianie na ostro�� jest bardzo proste, gdy - podobnie jak w poprzednim przypadku - dysponujemy lustrzank� jednoobiektywow�. Czas ekspozycji i rozmiary obrazu, kt鏎y w tym wypadku mo瞠 by� znacznie wi瘯szy, wyliczamy ze wzor闚:

E = [f1f3 / (f2d)]2 / (AJ)

R = f1f3u / (3440 / f2)

        Dla por闚nania obliczymy czasy ekspozycji niezb璠ne do uzyskania fotografii Ksi篹yca w pe軟i (m = 30', J = 200) na fiknie o czu這�ci 100 ASA (21 DIN) za pomoc� aparatu fotograficznego ( f 3 = 80 mm) przez lunet� (f1 = 1000 mm, f2   = 16 mm, d = 100 mm) metod� fotografii pozaogniskowej.

        Aparatem fotograficznym przy przys這nie 5,6 b璠ziemy na�wietla�: 5,62/(100 x 200) = 0,0016s s = 1/500 s. Na filmie otrzymamy obraz Ksi篹yca o �rednicy 80 x 30/3440 = 0,7 mm. Gdy u篡jemy lunety, musimy na�wietla� (1000/100)2/(100 x 200) = 0,005 s = 1/200 s. Obraz Ksi篹yca na filmie ma �rednic�: 1000 x 30/3440 = 8,7 mm. W metodzie pozaogniskowej b璠ziemy na�wietla� [1000 x 80/(16 x 100)]2/(100 x 200) = 0,125 s = 1/8 s. Na filmie otrzymamy obraz Ksi篹yca o �rednicy: 1000 x 80 x 30/(16 x 3440) = 43,6 mm.

        Nie nale篡 zapomina�, 瞠 czas na�wietlania zmienia si� w zale積o�ci od warunk闚 atmosferycznych i zale篡 tak瞠 od strat �wiat豉 w stosowanym uk豉dzie optycznym. St鉅, zanim zdob璠ziemy odpowiednie do�wiadczenie, wykonajmy nieco wi璚ej zdj耩 o czasach ekspozycji troch� kr鏒szych i troch� d逝窺zych od czasu obliczonego teoretycznie. Przy fotografowaniu na filmie diapozytywowym nale篡 czas ekspozycji skr鏂i� o po這w�. Uzyskamy w闚czas diapozytywy o lepszym kryciu.

       Poniewa� niebo, a tak瞠 obiekty na niebie nie s� bia這-czarne, nie unikajmy fotografii barwnej. Nie nadaje si� jednak do tego celu luneta, kt鏎ej optyka na og馧 nie jest wystarczaj鉍o korygowana na aberracj� chromatyczn�.

 

STRONA G�紟NA

 

 

ASTROFOTOGRAFIA

 

P茛NOCNY CI乎 BIEGUNOWY

 

JASNO�CI GWIAZD

 

TELESKOPY ASTRONOMICZNE

 

ZJAWISKA �WIETLNE W ATMOSFERZE

 

JEDNOSTKI CZASU

 

RUCH SΜ哸A

 

RUCH KSI坒YCA

 

ZA鱟IENIA

 

POWR紘

 

 

 

 

Opracowano na podstawie ksi嘀ki E.Pittich D.Kalmancok - "Niebo na d這ni"